Iedereen kent momenten van onrust in werk of leven.
Dat is normaal. Soms gebeurt er iets intens zoals bijvoorbeeld ziekte in de familie, een onverwachtse situatie bij je partner of familielid, een nieuwe levensfase, waardoor alles even schuurt. Onrust is dan geen probleem, maar een logisch gevolg van verandering.
Maar wat als die onrust geen tijdelijke reactie meer is, maar een constante?
Wat als het niet gaat om een piek, maar om een patroon?
En wat als dat patroon ontstaat omdat het werk dat je doet eigenlijk niet meer past bij wie je bent, wat je kunt, of waar je nu staat in het leven?
Wanneer werk en levensfase botsen
Ik zie regelmatig mensen die vastlopen omdat hun werk niet meer aansluit bij hun levensfase.
Neem iemand met jonge kinderen, een kersverse moeder van 28 jaar met kinderen van twee en vier.
De zorg is intens, de planning is complex, de nachten zijn kort en de dagen zijn vol.
Als daar een functie bovenop komt met hoge druk, veel verantwoordelijkheid en weinig herstelmomenten, ontstaat er een spanningsveld dat niet vanzelf oplost.
Het begint klein.
Een beetje minder energie.
Een avond minder sporten.
Een nacht slechter slapen.
Een kort lontje thuis.
Maar zoals sneeuw zich hecht aan sneeuw, hecht spanning zich aan spanning.
Het sneeuwbaleffect
Wanneer werk je geen voldoening geeft, maar je er stress van krijgt en het alleen maar energie kost. Wanneer iemand probeert te blijven presteren op beide fronten, zowel thuis en op het werk, ontstaat een sneeuwbaleffect:
• harder werken om het gevoel van controle terug te krijgen
• minder herstellen omdat er geen ruimte meer is
• slechter slapen door piekeren
• korter lontje richting je man en kinderen
• nog harder werken om achterstanden in te halen
• minder plezier met je sociale netwerk, hapje eten of een avondje de kroeg in.. nu even niet
• minder energie, nog minder overzicht, meer fouten, meer frustratie, meer zelfkritiek
Tot het punt waarop iemand niet meer inzetbaar is. Niet thuis, niet op werk en niet voor zichzelf.
Het sneeuwbaleffect is verraderlijk omdat het langzaam begint en rationeel te verklaren lijkt.
“Het is even druk.”
“Als dit project af is, wordt het beter.”
“Ik moet me gewoon herpakken.”
Maar een sneeuwbal stopt niet vanzelf. Hij rolt door, tenzij iemand bewust ingrijpt.
Wanneer onrust een signaal is dat je niet meer kunt negeren
Wat ik in trajecten zie, is dat inzicht vaak de eerste rem is op het sneeuwbaleffect.
Niet vanuit falen, maar vanuit realisme.
Niet vanuit zwakte, maar vanuit verantwoordelijkheid.
Niet vanuit “ik moet dit kunnen”, maar vanuit “wat klopt er nu echt voor mij?”
Wanneer iemand begrijpt waarom het schuurt, ontstaat er ruimte om te kiezen.
Om grenzen te stellen, verwachtingen bij te stellen, om werk anders in te richten of om te onderzoeken wat wel past.
Het gaat niet om grote, radicale stappen.
Het gaat om bewustwording, richting en kleine acties die weer grip geven.
Opdracht: Een uitnodiging tot reflectie
Als je merkt dat onrust geen uitzondering meer is maar een standaard, stel jezelf dan eens deze vragen:
• Is dit tijdelijk, of is dit structureel?
• Past mijn werk nog bij mijn leven zoals het nu is?
• Wat kost mij energie en wat levert het mij op?
• Wat zou er gebeuren als ik niets verander?
• En wat zou er mogelijk worden als ik wel iets verander?
Sneeuw smelt niet door harder te duwen.
Het smelt door stil te staan, te kijken en bewust te kiezen welke richting je op wilt.